اسپاستیسیتی و راه های درمان آن

اسپاستیسیتی وضعیتی ست که عضلات به طور مداوم در حال انقباض هستند. این انقباض مداوم در طولانی مدت باعث کوتاهی و سختی عضلات می شود و فرد را در انجام کارهای روزمره، حرکت و گفتار به سختی می اندازد. اسپاستیسیتی به طور معمول از آسیب به نواحی خاصی در مغز و نخاع که حرکات ارادی را کنترل می کنند بوجود می آید. این آسیب باعث تغییر در تعادل سیگنال های که از سمت مغز به عضلات می روند، می شود. عدم تعادل ناشی از آسیب باعث افزایش فعالیت عضلات یا ول شدگی و نداشتن کنترل مغز بر روی عضلات می شود و باعث می شود عضلات به صورت دائم بدون اینکه استراحتی داشته باشند، انقباض کنند.
اسپاستیسیتی بر عضلات و مفاصل اثر منفی دارد و در کودکان باعث دردناک شدن حرکات می شود.
عوامل ایجاد اسپاستیسیتی
 فلج مغزی
 ضربه ی مغزی
 ضایعه نخاعی
 ام اس
 سکته ی مغزی
 انسفالیت
 مننژیت
 بیماری ALS
 بیماری فنیل کوتورنیا

اسپاستیسیتی در فلج مغزی
در افراد دچار فلج مغزی، آسیب هایی که به مغز وارد می شود و بدلایل نا معلوم این آسیب ها به نواحی کنترل کننده تون عضلات و حرکات دست ها و پا وارد می شود، باعث بوجود آمدن اسپاستیسیتی می شود. در افرادی که با فلج مغزی بدنیا می آیند حین زایمان آسیب خاصی در اندام ها مشاهده نمی شود ولی به مرور زمان به علت آسیب های وارد شده به مغز ،اندام ها الگوی خاصی را به خود می گیرند که در نبود نیروی کششی مخالف الگوی ایجاد شده، باعث بوجود آمدن دفورمیتی یا بدشکلی عضو می شوند که این افراد را در انجام دادن کارهای روزمره با مشکلات زیادی مواجه می کند.

اسپاستیسیتی در بیماری ام اس(MS)
اسپاستیسیتی در بیماران دچار ام اس، علامت شایعی می باشد. دو نوع اسپاسم عضلانی مرتبط به بیماری ام اس وجود دارد. اسپاسم های فلکسور(جمع کننده)، اسپاسم های اکستنسور(بازکننده). در اسپاستیسیتی های فلکسوری، فرد لگن و زانوهای خود را به سمت قفسه ی سینه ی خود جمع می کند. در اسپاستیسیتی های اکستنسوری نیروهای غیرارادی عضلات باعث کشیده شدن و دراز شدن پاها می شوند که فرد بصورت ارادی نمیتواند پاهای خود را جمع کند که به علت درگیری عضلات چهار سر ران و عضلات باز کننده ی پا بوجود می آید. همچنین در این حالت فرد مچ پاهای خود را به هم نزدیک می کند.
اسپاستیسیتی در افراد دچار بیماری ام اس، با تغییر وضعیت و یا حرکات ناگهانی، کشیدگی عضلات، دمای بالای محیط و بیماری ها و عفونت های دیگر بدتر می شود.

علائم

اسپاستیسیتی از درجات کم مانند احساس کشیدگی در عضلات تا درجات شدیدتر که باعث ایجاد درد می شود را شامل می شود که بیشتر دست ها و پاها را درگیر می کند.
عوارض اسپاستیسیتی شامل:
 خشکی عضلات که باعث می شود حرکات آن نرمی خود را برای انجام فعالیت ها نداشته باشند و یا برای انجام آنها به
نیروی بسیار زیادی نیاز باشد.
 اسپاسم های عضلانی که باعث انقباض های غیر کنترل کننده و دردهای عضلانی می شود.
 دفورمیتی و بدشکلی اندام ها
 خستگی عضلانی
 جلوگیری از رشد عضلات
 جلوگیری از سنتز پروتئین در سلول های عضلانی
 عفونت های مجاری ادراری
 زخم های بستر

مداخلات درمانی
چندین نوع درمان مختلف با توجه به ویژگی های هر فرد مانند علت ایجاد اسپاستیسیتی، سن و شدت آن دردسترس می باشد. تمام
درمان ها هدف یکسانی را دنبال می کنند که شامل:
 کاهش نشانه ها و علائم اسپاستیسیتی
 کاهش درد و انقباض های مکرر عضلات
 بهبود راه رفتن و انجام فعالیت های روزمره زندگی
 افزایش عملکرد انجام حرکت های ارادی
 افزایش رشد عضلات در کودکان

کاردرمانی و فیزیوتراپی

درمان های کاردرمانی و فیزیوتراپی برای اسپاستیسیتی شامل کاهش تون عضلات، حفظ و بهبود دامنه ی حرکتی، افزایش قدرت و هماهنگی عضلات می باشد. این مداخلات شامل تمرینات کششی و قدرتی، تجویز بریس، استفاده از مدالیته های درمانی مثل سرما، الکتروتراپی و بیوفیدبک می شود

داروها
داروهای مورد استفاده در اسپاستیسیتی شامل داروهایی می شود که عملکرد های فرد بویژه خواب را درگیر کرده باشد. این داروها برای تاثیر بیشتر باید به صورت ترکیبی استفاده شوند. عوارض عمومی این داروها بیشتر شامل ضعف وخستگی و خواب آلودگی می باشد. این داروها شامل:
 باکلوفن
 بنزودیازپین
 دانترولین سدیم
 ایمیدازول
 گاباپنتین

تزریق بوتولونیم توکسین
با تزریق بوتاکس در عضلاتی که دچار اسپاستیسیتی شده اند، عضله ی مورد نظر را به مدت محدودی فلج می کنند تا فرد بتواند با تمرینات توانبخشی، فعالیت های روزمره خود را انجام دهد. این فلج شدگی معمولا 12 الی 16 هفته طول می کشد

جراحی
جراحی اصلی برای درمان اسپاستیسیتی شامل کاشت پمپ باکلوفن و ریزوتومی یا بریدن بخشی از فیبرهای عصبی حسی-حرکتی ران ها می شود.

منابع:
https://www.aans.org/en/Patients/Neurosurgical-Conditions-and-Treatments/Spasticity
https://en.wikipedia.org/wiki/Spasticity

Categoryدسته‌بندی نشده

تماس اضطراری        66122532-021